Olga Gaertner
26 listopada 2025 roku
W weekend 15–16 listopada 2025 roku Muzeum Warszawy otworzyło dla zwiedzających nową aranżację Gabinetu Sreber i Platerów. Wśród licznych obiektów uwagę przyciąga wyjątkowa papierośnica należąca niegdyś do Stanisława Sielańskiego, wybitnego aktora warszawskiej sceny dwudziestolecia międzywojennego. Obiekt łączy w sobie elegancję rzemiosła srebrniczego z historią środowiska artystycznego legendarnego teatrzyku Morskie Oko. Specjalnie dla portalu stare-kino.pl Muzeum Warszawy wyraziło zgodę na otworzenie gabloty i przyjrzenie się eksponatowi z bliska.
Prezent imieninowy dla Stasia
Papierośnica była prezentem imieninowym dla Sielańskiego. Wewnątrz obiektu wygrawerowano dedykację:
„Koledze St. Sielańskiemu, koleżanki i koledzy ‘Morskie Oko’ 8.V.1929”
Jest to wyraz serdeczności i uznania, jakim obdarzano aktora w kręgach artystycznych Warszawy.
Na zewnętrznej stronie papierośnicy znajduje się 14 złotych plakietek, każda z indywidualną dedykacją od przyjaciół i współpracowników Sielańskiego, a widać, że zostały jeszcze miejsca na więcej. Dedykacje pochodzą z lat 1929–1931 i przedstawiają mieszankę humoru, życzeń i teatralnych anegdot. Brzmią następująco:
- „Stachowi / Zosiula / dn. 1.V.29 r.”
- „Masz łapówkę, daj mi kontrakt / Stachowi – Maksio B. / 17.II.30 r.”
- „Za firmę / Repes / K. Krukowski”
- „Stasiowi / Żaba / M.O. 25.III.31”
- „Może h/? / może co, może wody, może siadać / Jurek / Morskie Oko / 8.X.29 r.”
- „W dowód wdzięczności / Morskie Oko / Platonoff / VI.1930 r.”
- „Pomnij na tryumiwrat / Kazik”
- „W dowód sympatyi / przyjacielowi / Tadek / 6.XII.30 r.”
- „Memu najlepszemu priteli / Stachowi od vider / Milduchna-Sherrier / Warszawa 4.IX.1930”
- „Miłemu Łobuzowi / MORSKIE OKO / 1.X.29 r. / EW Kucharski”
- „Pietnastka / tsiebno zarobić / Reden”
- „Koledze / Sielańskiemu / Jan Oy-ra / 19/21/VIII/29 r.”
- „Życzenia codziennych ‘szmerków’ / J. Roland… / M.O. 27.I.31 r.”
- „Krok po kroku, ale naprzód Stasiu / szczerze życzy E. Bodo / War. 27.VIII.30”
Dedykacje odzwierciedlają zarówno serdeczne relacje, jak i atmosferę humoru, panującą w środowisku
Morskiego Oka. Całość oprawiona jest w srebro sztancowane, grawerowane i złocone, a na papierośnicy widnieje sygnatura twórców Krupski i Matulewicz.
Historia obiektu i jego znaczenie
Papierośnica trafiła do Muzeum Warszawy dzięki zakupowi 20 września 1983 roku w Desa – Dzieła Sztuki i Antyki „Nowy Świat” przy ul. Nowy Świat 51 w Warszawie.
Nie jest to tylko elegancki przedmiot codziennego użytku – papierośnica stanowi fragment historii kulturalnej Warszawy, świadectwo życia teatralnego i artystycznego dwudziestolecia międzywojennego. Dzięki niej możemy dziś zobaczyć prywatny świat aktora, a także humor, relacje i uznanie, jakie budził wśród współpracowników.
Ekspozycja Gabinetu Sreber i Platerów w nowej aranżacji pozwala dziś zobaczyć tę pamiątkę w kontekście innych obiektów związanych z życiem mieszkańców stolicy. Dla miłośników historii Warszawy i teatru papierośnica Sielańskiego staje się jednym z najbardziej poruszających artefaktów, które przetrwały burzliwy wiek XX.
Warto dodać, że nieopodal Gabinetu Sreber i Platerów swoją nową odsłonę prezentuje także Gabinet Ubiorów, w którym znajdziemy odzież i akcesoria z XVI–XXI wieku. To zarówno stroje codzienne, jak i wytworne kreacje, czyli modowy przekrój historii miasta i jego mieszkańców.
Ekspozycja została wzbogacona o blisko 70 nowych obiektów, m.in. obuwie, nakrycia głowy oraz galanterię damską i męską. Wśród zbiorów znajduje się oryginalny szynel warszawskiego dorożkarza.
Nie jest to zapewne ten, który nosił Stanisław Sielański w filmie Dorożkarz nr 13, ale dzięki temu eksponatowi osadzonemu na specjalnie dostosowanym manekinie, możemy przyjrzeć się jego fakturze i krojowi, poczuć się tak, jakbyśmy stali naprzeciw aktora na planie filmowym, a jednocześnie lepiej zrozumieć realia warszawskiej ulicy lat 30.
Warto zatem odwiedzić Muzeum Warszawy, aby zobaczyć Gabinet Sreber i Platerów oraz Gabinet Ubiorów w nowej aranżacji, a to nie są jedyne akcenty związane z przedwojennym polskim kinem.
Zdjęcie wprowadzające: Papierośnica z dedykacjami dla Stanisława Sielańskiego 1929, Gabinet Sreber i Platerów, MHW 21953| Muzeum Warszawy. fot. Olga Gaertner
