Od 18 grudnia 2025 roku trwa w Instytucie Lumière w Lyonie przegląd klasyki polskiej kinematografii, prezentujący dzieła najwybitniejszych twórców kina polskiego. Wydarzenie potrwa do 27 stycznia 2026 roku. W programie obok dzieł Hasa, Munka, Wajdy, Kawalerowicza czy Agnieszki Holland pojawiły się także dwa filmy ze zbiorów Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego (FINA), a wśród nich Ostatni etap (1947) w reżyserii Wandy Jakubowskiej oraz Zew morza w reżyserii Henryka Szaro.
Ostatni etap – 3 stycznia 2026 roku, godz. 16:30
Film Ostatni etap zostanie pokazany 3 stycznia 2026 r. o godz. 16:30 w Loisirs – Cinéma, Institut Lumière w Lyonie. To jeden z pierwszych filmów poruszających temat Holocaustu i codzienności w Auschwitz-Birkenau. Jakubowska, która sama była więźniarką obozu, przedstawia w obrazie realistyczny i poruszający portret życia przymusowych więźniarek oraz ich próby oporu. Dzieło to przyczyniło się do uzyskania dla polskiego kina międzynarodowego prestiżu po II wojnie światowej.
Zew morza – 18 stycznia 2026 roku, godz. 14:30
Zew morza w reżyserii Henryka Szaro zostanie pokazany 18 stycznia 2026 r. o godz. 14:30, również w Loisirs – Cinéma, Institut Lumière. To najwcześniejszy zachowany film Szaro i pierwszy polski film marynistyczny – melodramat z wartką akcją rozgrywającą się na morzu, z licznymi scenami plenerowymi kręconymi m.in. w Gdańsku, Gdyni i Pucku, a podczas lyońskiego pokazu będzie mu towarzyszyć muzyka na żywo wykonywana przy pianinie przez Freda Escoffiera.
Warto wspomnieć, że film przez lata nie był pokazywany publiczności ze względu na stan dostępnych taśm: jedną kopię z napisami rosyjskimi przekazano w 1958 roku, inną – z polskimi planszami – odnaleziono w 1973 roku, lecz obie były niekompletne i w złym stanie. Dzięki pracom cyfrowym Filmoteka Narodowa połączyła te materiały, odtworzyła plansze dialogowe i przywróciła film do stanu, który można dziś pokazywać widzom. Te działania stały się jednym z ważnych kroków w rekonstrukcji polskiego kina niemego i dlatego mogą być dzisiaj cennym materiałem eksportowym. Przybliżenie tych obrazów zagranicznym widzom może przyczynić się do odkryć kolejnych zaginionych taśm filmowych.
Przegląd w Lyonie to wyjątkowa okazja, by zobaczyć te historyczne obrazy na dużym ekranie i docenić dorobek polskiej kinematografii.
[materiały prasowe Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego]
Zdjęcie wprowadzające: Kadr z filmu Zew morza z roku 1927, reż. Henryk Szaro – fragment taśmy oryginalnie barwionej na czerwono / FINA. Źródło: Fototeka/FINA
