J.S.W.
„Kino”
27 marca 1919 roku, nr 3
Więc wywiad…
Lecz nie ten suchy, stereotypowy, gdy w monotonnie płynących potok słów wplata się szelest przewracanych kart statystyk, raportów, cyrkularzy, gdy jałowość tematu chcą bezskutecznie ratować szumne i piękne zapowiedzi na przyszłość.
Nie ten wywiad z ołówkiem i notesem w ręku, gdy obie strony gwałtownie tłumią ziewanie i myślą: oby się to już skończyło…
Wczesna wieczorowa godzina. Salonik pełen pół światła, zaciszny, kobiecy. Na środku kosz białych hiacyntów mży słodką, trochę duszną woń.
Skromna, ciemno-zielona suknia domowa obszyta futrem, prosty uścisk ręki i jeden z tych jasnych szczerych uśmiechów, jakimi pani Mary podbija raz na zawsze serce nie tylko jednego felietonisty, ale serca całych tłumów.
– Jakie jest zdanie pani o naszym, polskim kinematografie?
– Bardzo smutne. Nie mamy jeszcze pojęcia jak zdejmować i grać. Wytwórnie polskie stoją na prymitywnym stopniu rozwoju. Granie w Warszawie do filmy, to wyścig z przeszkodami. Pędzi się w tempie, jakiego nie osiągnęła najzuchwalsza farsa francuska. Nie chodzi o grę, o sytuacje, tylko aby wyszło jak najmniej metrów filmy. Aktor nie ma czasu na obmyślenie ruchu, na stworzenie sytuacji – musi się spieszyć. Poza tym polskie wytwórnie nie mają zupełnie reżyserów, nie mają kierowników tego rodzaju, jakich mają zagranicą.
– A stosunek aktora do filmy?
– Stosunek ten jest bardzo ważny. Aktor o ile chce być dobrym aktorem musi grywać do kinematografu. Przecież to jedyna sposobność dla aktora patrzeć na siebie, kontrolować swoją grę, widzieć jej cechy dodatnie i wady. Naprawdę, powiem panu, że patrząc na siebie na filmie, biłabym się za niektóre ruchy, ruchy których zdaje się nigdy nie robię na scenie.
I teraz wiem, że takiego czy innego gestu nie zrobię nigdy, bo jako aktorce zrobić mi go nie wolno. Ekran ma ogromne znaczenie w życiu aktora, jest szkołą, jest studium, jak grać należy i czego unikać się winno. Jest to najlepsza możność autokrytyki jakiej nie daje żaden teatr, żadna szkoła.
– Czy grywanie do kina obniża grę?
– Bezwarunkowo nie. Przeciwnie. Uważam, że daleko trudniej jest grać dla ekranu niż na scenie. Przede wszystkim aktor dla ekranu musi grać twarzą i ruchem. I to właśnie wyrabia aktora. Niech pan powie, czy mamy nadmiar aktorów, którzy umieją grać mimicznie? Czy twarze artystów nie są martwymi maskami? Są przecież całe teatry, gdzie grywają artyści o bardzo dobrych nieraz warunkach zewnętrznych, a nie umiejący mimicznie wyrazić nic.
I tu p. Mrozińska przytoczyła szereg nazwisk. Nie powtarzamy ich, by wymienieni nie zrozumieli źle słusznej uwagi, nie wzięli jej za koleżeńską złośliwość, czy przekąs.
– Niech pan weźmie tylko pod uwagę – mówi dalej p. Mrozińska – co zrobił ekran z tymi naszymi aktorami, którzy grywają dla film zagranicznych – jak szalony postęp się widzi, jak doskonali się niedawno jeszcze surowy materiał?
– Więc mimika jest sztuką wyższą?
– Ach, naturalnie! Można być aktorem bardzo dobrym, a zupełnie nie umieć grać mimicznie. Wszak głosowo daje wyrazić się z łatwością każde uczucie, a o ile trudniej to samo wypowiedzieć oczyma, ustami, odpowiednim wyrazem twarzy, ruchem i gestem! To sztuka bardzo trudna, najtrudniejsza może z całej sztuki aktorskiej.
– A czy polska filma ma przyszłość przed sobą?
– Olbrzymią. Powinniśmy zabić obrazami zagranicę, a zwłaszcza Niemców. Ile milionów zabrały nam obce wytwórnie, tyle a nawet więcej powinniśmy odebrać. Wszak nie jesteśmy gorsi, jeśli nie lepsi. Kraj polski i sztuka polska, to w dzisiejszych warunkach, wobec świetnej przyszłości politycznej, kopalnia złota i kopalnia wrażeń artystycznych. Musimy i powinniśmy je wyzyskać, pokazać światu, czym jesteśmy i filmy polskie rzucić na obie półkule. Przecież dziś Polska jest na ustach całego świata — interesują ludzkość wszystkie sprawy związane z naszym imieniem – więc i sztuka polska zainteresuje ludzkość, społeczeństwa zachodu, a głównie Amerykę. Tam też przede wszystkim należy skierować filmę polską.
– Jaki rodzaj obrazów, zdaniem pani, ma największe szanse powodzenia?
– Nie te w każdym razie, które są obecnie wytwarzane. Nie dramaty, kulisy, erotyczne tragedie – ale wieś polska, lud, jego obrzędy, zwyczaje, krajobraz, wielkie obrazy historyczne… Przecież to wszystko takie piękne, a tak dziś jeszcze niewyzyskane!
– I zobaczy pan – kończy p. Mrozińska, – że jeżeli filma polska pójdzie tą drogą – to podbijemy zagranicę, zakasujemy ją, zawojujemy
Jeszcze parę chwil subtelnej pogawędki, tej pogawędki, jaką umie prowadzić kobieta ładna, światowa i inteligentna. Ukłon, szczery uścisk dłoni… i wywiad skończony.
Zdjęcie wprowadzające: Mary Mrozińska, Mura Kalinowska i Mia Mara. Fotos prawdopodobnie pochodzi z filmu Chcemy męża. Źródło: „Kino” 1936, nr 6 (9 lutego).
