„Każdemu wolno kochać” (1933)

Michał Pieńkowski
28 grudnia 2019

Każdemu wolno kochać to jeden z pierwszych, a zarazem jeden z największych przebojów filmowych lat trzydziestych. Do dziś kolejni wykonawcy sięgają po tę piosenkę, jednak jako pierwsi zaśpiewali ją młody amant Witold Conti i początkująca śpiewaczka Janina Brochwiczówna. Witold Conti miał za sobą już kilka ról filmowych, natomiast Janina Brochwiczówna dopiero co odniosła wielki sukces w tytułowej roli w operetce Peppina. W filmie Każdemu wolno kochać zagrali parę artystów rewiowych, występujących w teatrzyku Wesoły Sandacz i śpiewających taką oto piosenkę:

 

Program kinowy
Dużo jest w życiu smutków i drżeń
Ludziom się różnie wiedzie
Jednym jest źle,
Drudzy wciąż śmieją się.
Lecz każdy wierzy, że przyjdzie dzień
Który rozjaśni świat.
Kiedy zjawi się ktoś,
Cicho wyzna mu coś,
O czym marzył i śnił tyle lat.
Każdemu wolno kochać
To miłości słodkie prawo
Bo kocha się sercem
A każdy je ma

Każdemu wolno kochać
A więc za miłości sprawą
Niech znikają troski
A radość niech trwa
Byle serca się dobrały
Sen miłości wtedy śnić
Może śmiały i nieśmiały
Snując cudną szczęścia nić
Każdemu wolno kochać
To otuchą nas napawa
Miłość jest łaskawa
I warto dla niej żyć

 

Janina Brochwiczówna
i Witold Conti

Motyw tej piosenki przewija się w filmie kilka razy, przede wszystkim zaś śpiewany jest w finałowej scenie przez wszystkich głównych bohaterów. Dzięki temu wszyscy widzowie opuszczali kino z piosenką na ustach. Każdemu wolno kochać z miejsca trafiła w gust publiczności, a autorowi tekstu, literatowi ze Lwowa Emanuelowi Schlechterowi przyniosła ogólnopolską sławę. To właśnie od tej piosenki zaczęła się jego prawdziwa kariera – w późniejszych latach napisał jeszcze wiele tekstów m.in. do filmów Jadzia, Piętro wyżej czy Królowa przedmieścia.

Piosenka stała się przebojem. Została opublikowana w wydawnictwach nutowych i nagrana przez wszystkie działające w Polsce wytwórnie płytowe. Jeszcze w 1933 roku na płytach gramofonowych ukazało się aż 11 wersji tej piosenki w różnych wykonaniach. Dla wytwórni Columbia nagrał ją nawet sam Emanuel Schlechter. Adam Aston nagrał dwie wersje: jedną w rytmie foxtrota, drugą w wolniejszym tempie slowfoxa, dwukrotnie nagrał ją także Tadeusz Faliszewski, poza tym śpiewali ją m.in. Mieczysław Fogg, Adam Wysocki i Albert Harris.

Każdemu wolno kochać w wykonaniu Adam Astona
„Głos Poranny” R. 5, 05.03.1933

Przebój trafił także za granicę. W grudniu 1933 w Camden w stanie New Jersey polonijny pieśniarz Paweł Faut nagrał ją dla wytwórni Victor – jednego z największych koncernów fonograficznych na świecie. Każdemu wolno kochać to jedyna polska piosenka filmowa nagrana przed wojną przez Polonię.

Jedno z polskich nagrań przeboju nielegalnie ukazało się na płytach w Związku Radzieckim. Pokazuje to, że już przed wojną nic nie świadczyło o popularności piosenki tak dobrze, jak… piractwo!

Każdemu wolno kochać do dziś cieszy się dużą sympatią publiczności i jest śpiewana na koncertach dawnych przebojów. Mało tego, podobno środowiska mniejszości seksualnych uważają ją nawet za swój nieoficjalny hymn. W zdecydowanej większości przypadków można spotkać się z tekstem innym, niż ten pierwotny, filmowy. Rzeczywiście, Emanuel Schlechter napisał także alternatywną wersję zwrotki:

 

Jednemu los da złota trzos
Drugiemu gładkość lic 
Lecz bywa też tak 
Że czasem nie da nic
Lecz nie martw się
Choć dziś ci źle 
W słoneczne jutro wierz,
Kiedy zjawi się ktoś,
Czule wyzna ci coś 
I miłości da znak, nucąc tak

 

Z kolei w nagraniu płytowym Adama Wysockiego z orkiestrą taneczną Władysława Eigera inny jest… tekst refrenu:

 

Każdemu wolno kochać
Na to serca są stworzone
Aby mogły w życiu
Uderzyć chociaż raz
Każdemu wolno kochać
Poznać szczęście wymarzone
Miłość nie zna różnic
Każdego schwyta z nas
Czy ktoś wielki jest, czy mały
Czy jest biedny, czy ma gest
Odważny, czy nieśmiały
Sercem każdy równy jest
Każdemu wolno kochać
To jedynie niewzbronione
Serce szuka serca
By mieć dla kogo żyć
Każdemu wolno kochać w wykonaniu Janiny Brochwiczówny i Witolda Contiego
Like